تحقیقات بسیار نشان داده است، ترکیبات نشاستهای دو ساعت و پروتئینها چهار ساعت زمان برای هضم و جذب نیاز دارند اما چنانچه همزمان در یک وعده غذایی مورد استفاده قرار گیرد این فرایند 13 ساعت به طول میانجامد.
تداخل مواد غذایی با یکدیگر عارضهای است که گاه با آلرژی و عدم تحمل غذا اشتباه گرفته میشود. برخلاف آلرژی و ناتوانی در هضم گروهی از مواد که علل مختلفی از جمله عملکرد نامناسب سیستم ایمنی برای آن تعریف شده، تداخل غذایی ناشی از برهم کنش ریزمغذیها و فاکتورهای مرتبط با آن است که تاریخچه شناخت آن به قدیم معطوف میشود.
الگوی صحیح رژیم غذایی
تغذیه یکی از نیازهای اساسی انسان از بدو تولد تا هنگام مرگ است و رنگین کردن سفره با انواع مواد غذایی ایدهای است که برای افزایش اشتها مؤثر بوده و نقش داشته است. اما سرنوشت ریزمغذیهای انباشته شده با یکدیگر در بدن مسئله مهمی است که به سببشناسی بسیاری از امراض کمک میکند.
از آنجا که نوع مواد غذایی دریافتی ارتباط شناخته شدهای با انواع عوارض جسمانی دارد هر ساله پژوهشهای بسیاری برای شناسایی عادتهای غذایی مضر انجام میشود. براساس این تحقیقات توصیه دانشمندان بر این است که مواد غذایی تا حد ممکن با یکدیگر مصرف نشوند بنابراین رژیم غذایی تکمادهای را بر دیگر رژیمهای غذایی اولویت دادهاند که در آن مواد غذایی با فاصله زمانی مصرف میشود.
در این نوع رژیم پروتئین، کربوهیدرات و چربی هر کدام فرصت کافی برای هضم و جذب داشته و با کمترین میزان تداخل با یکدیگر وارد گردش خون میشوند.
دکتر حسن مظهری خسروی، متخصص تغذیه، تداخل مواد غذایی را با یکدیگر از عوارضی میداند که سالهای زیادی از شناخت آن در کشور ما گذشته است.
وی معتقد است: به عنوان مثال گفته شده زردآلو همراه با ماست و عسل همراه خربزه مصرف نشود. اگرچه این قبیل توصیهها از طریق تجربه کسب شده است ولی یافتههای علمی فعلی حاکی از ناسازگاری این دو ماده غذایی با یکدیگر بوده که در نهایت موجب وقفه در هضم و جذب مواد غذایی شده و ناراحتیهای گوارشی را به دنبال دارد.
سرنوشت ریزمغذیها
پروتئین، چربی و کربوهیدراتها به عنوان سه گروه اصلی کسب انرژی برای انسان به شمار میروند. فرایند هضم و جذب متفاوت این سه گروه مسئلهای است که بسیاری از محققان پاسخ خود را در رابطه با علل تداخل مواد غذایی در آن یافتهاند.
براساس آخرین پژوهشهای انجام شده، دانشمندان به این نتیجه رسیدهاند برخی مواد غذایی از جمله پروتئینها و ترکیبات نشاستهدار نباید همزمان و در یک وعده غذایی مصرف شود.
آزمایشهای گوناگونی که انجام شده حاکی از آن است پروتئینهای موجود در وعدههای گوشتی، پنیر یا تخممرغ پس از ورود به دهان از طریق دندانها شکسته شده و در معده باعث ترشح اسیدهای قوی برای هضم و تبدیل به واحدهای کوچکتر میشود.
از آنجا که برای هضم پروتئینها محیط اسیدی لازم است، اسید هیدروکلریک در معده تولید شده تا آنزیم پپسین فعال و پروتئین را تجزیه کند. بررسیهای مختلف حاکی از آن است چنانچه همزمان با مصرف وعدههای غذایی پرپروتئین مانند گوشت میزان زیادی مواد غذایی نشاستهدار مانند سیبزمینی استفاده شود، نشاسته اسید ترشح شده برای هضم پروتئین را خنثی کرده و فرایند هضم آن را به تأخیر میاندازد. از طرفی نشاسته یا کربوهیدرات نیز پس از ورود به دهان با آنزیم پتیالین ترکیب شده و بدون آنکه باعث ترشح اسید معده شود پس از یک ساعت به روده منتقل میشود تا تحت تأثیر آنزیمهای روده هضم و به گردش خون وارد شود. در این بین وجود پروتئین و یا مواد اسیدی مثل میوههای اسیدی، محیط قلیایی لازم را برای هضم و جذب نشاسته بر هم زده و با رقیق کردن آنزیمهای معده استرس زیادی به آن وارد کرده و در هضم پروتئینها نیز اختلال ایجاد میکند.
اگرچه به تأخیر افتادن هضم پروتئین به دنبال مصرف همزمان این ماده غذایی با ترکیباتی نشاستهای حدود چهار الی شش دقیقه است و به ظاهر مهم نیست ولی همین تعویق چند دقیقهای اختلالات گوارشی زیادی از جمله نفخ و سوزش معده را به دنبال دارد.
تحقیقات بسیار نشان داده است، ترکیبات نشاستهای دو ساعت و پروتئینها چهار ساعت زمان برای هضم و جذب نیاز دارند اما چنانچه همزمان در یک وعده غذایی مورد استفاده قرار گیرد این فرایند 13 ساعت به طول میانجامد.
امتناع از مصرف مواد غذایی اسیدی مانند گوشت قرمز، سفید و ماهی همزمان با غذاهای قلیایی مانند میوه و سبزیجات نیز از دیگر دستورات غذایی است که متخصصان توصیه زیادی نسبت به آن داشتهاند تا میزان تداخل آنها در دستگاه گوارش به حداقل برسد.
به گفته دکتر مظهری خسروی، همانگونه که استفاده توأم برخی ترکیبات غذایی آثار مثبتی را به دنبال دارد، برخی ریزمغذیها مانع از جذب دیگر املاح میشود. توصیه میشود مواد غذایی قلیایی با ترکیبات حاوی املاح مورد استفاده قرار نگیرد. به عنوان مثال، جوش شیرین از موادی است که خاصیت قلیایی داشته و مصرف آن به دنبال مواد غذایی مانند شیرینیها مانع از جذب املاحی مانند روی و آهن میشود.
باید و نبایدهای غذایی
دکتر رضا امانی، متخصص تغذیه در رابطه با فرایندهای مرتبط با هضم و جذب مواد غذایی میگوید: ژنها فرمانده کل بدن هستند و آنزیمها مجریان محسوب میشوند. بدن انسان نیز به گونهای خلق شده که وظایف مختلف را یکی پس از دیگری به سادگی انجام میهد اما آنچه سیستمهای مختلف بدن از جمله دستگاه گوارش را دچار مشکل میکند، زیادهروی در خوردن است که در نهایت ناسازگاری مواد غذایی با یکدیگر این پدیده را تشدید میکند و گاه باعث احساس خوابآلودگی میشود.
پرهیز از مصرف توأم ماست با ماهی، اسفناج و گوشت نیز از مواردی است که اگرچه در اثر تجربه به دست آمده ولی اکنون دلایلی از قبیل ترکیب کلسیم با اگزالات موجود در اسفناج و کاهش میزان جذب آن و کاهش میزان جذب آهن موجود در گوشت، این باورها را به یقین تبدیل کرده است.
این در حالی است که برخی ترکیبات اثر مثبتی بر یکدیگر داشته و مکمل هم شمرده میشوند. به عنوان مثال پروتئین موجود در ذرت کامل نبوده و از آنجا که قارچ نیز تنها حاوی یک درصد پروتئین است مصرف این ماده غذایی بویژه برای کودکان در حال رشد مناسب نیست و باید همراه تخممرغ، شیر و یا ماست مصرف شود.
وی در ادامه میافزاید: نوشیدنیهای صنعتی نیز اثر منفی بر جذب مواد غذایی مصرف شده دارند. نوشابههای مشکی حاوی اسید فسفریک است. این ماده جذب آهن را کاهش میدهد و نوشابههای زرد نیز دارای اسید سیتریک است که رنگ و افزودنی به کار برده شده در آن موجب بیشفعالی کودکان میشود. در تحقیقات دیگری ثابت شده، مصرف کربوهیدراتها با انواع مواد غذایی اسیدی مثل پرتقال، گریپفروت و گوجه مانع از عملکرد بهینه آنزیم پتیالین شده و محیط اسیدی معده از هضم و جذب کربوهیدراتها جلوگیری میکند. انواع گوشت قرمز و سفید، تخممرغ، پنیر، شیر و ماست حاوی پروتئین زیادی است و انواع حبوبات، غلات، سیبزمینی، جو، برنج، نان و آرد نشاسته زیادی دارد. اگرچه مصرف این دو گروه از مواد غذایی با یکدیگر توصیه نمیشود ولی هر دو گروه قابل مصرف با دانههای خوراکی، کره، خامه، زرده تخممرغ و روغن زیتون است. میوههایی مانند سیب، توت، گریپفروت، کیوی، لیمو، انبه و پرتقال نیز بهتر است با میوههای شیرین مانند موز، انگور شیرین، انجیر، کشمش، عسل و سبزیجات نشاستهای از جمله سیبزمینی، کدو، سیب ترش و کنگر فرنگی مصرف نشود و فاصله زمانی بین آنها قرار داده شود.
نظرات شما عزیزان:
نگارش در تاريخ دو شنبه 14 / 3 / 1390(بازدید )برچسب:\"نسخه,علمی,جذب,کامل,مواد غذایی,تحقیقات,ترکیبات,نشاسته ای,الگوی صحیح,عکس,فیلم,صدا,,عارضه,آلرژی,رژ


من هم چندین سال می خونم و می شنوم که همراه با هم مصرف کردن غذا های پروتئن دار و نشاسته دار صحیح نیست! اما با یک نگاه به تمامی غذا های ایرانی شما می بینید که اکثریت این طور هستند! از نون و پنیر سبزی تا انواع خورش و پولو تا سالاد ها و سبزی ها و نان که با غذا مصرف می شه! اگه این متخصصین تغذیه عزیز و شما غذا های جایگزین یا رژیم متناسب رو پیشنهاد بدید، این مفید نه چیز دیگه! ممنون!